چهارشنبه ۱٩ فروردین ۱۳۸۳ :: ۱۱:۳٧ ‎ب.ظ ::  نويسنده : نینا شاهرخی

Bahram Hooshyar Yousefi, Nina Shahrokhi ©.Persian edition, First published in The Hamshahri Newspaper, Tehran, Apr2004

به نام خدا

اميلي ديكنسن شاعر به سختي خانه زاهد منشانه آجري پدرش را در شهر دانشگاهي آمرست در ماساچوست ترك كرد.تقريبا در سال 1962 در اوج زندگي زاهد منشانه خود 12 خط نوشت كه زبان حال روحيات جهانمدارانه 2 خواهرايراني معمار نيويورك نشين،گيسو و مژگان حريري،در حين طراحي خانه هزاره آينده است:
من در امكان مي زيم،
خانه اي زيباتر از نثر،

 


پر از پنجره به سوي بيشتر،
و درهايي رفيع تر ،

 


خانه اي با اتاق خواب هايي مانند سرو،
تسخير ناپذير چون چشم،
وسقفي از جاودانگي ،شيرواني آسمان،

و از براي فضاي باز ،دستان لطيف وباريكم ،
بهشت را گرد خود آورند.

 


۱۹۸۶ سال آغاز فعاليت دفتر معماريي در نيويورك بود كه به نام موسسين آن «دفتر معماري حريري و حريري»HARIRI AND HARIRI نام گرفت؛ خواهران حريري، دانش آموختگان معماري در دانشگاه كورنل ايالات متحده، حرفهاي بسياري در زمينه استفاده از فن آوري ديجيتال، استفاده ويژه از مواد و مصالح، ارائه احساساتي نو از فضا و نهايتا نوعي ديدگاه خالص، محض و فيلسوف مابانه از نور و فضا دارند، كه به صورتي پيوسته در مجموع آثار دفتر آنها در ۱۷ سال گذشته كاملا مشهود است. خواهران حريري به حق معماران آينده هستند...
امكان كلمه اي است كه شما هر روز در جمع حريري ها مي شنويد.يك استوديوي
فشره سفيد در گرينويچ ويلج.
جسور،رويايي،خبر دهنده.اينها كلماتي هستند كه متناوبا در توضيح اين خواهران ايراني الاصل شنيده مي شود.
طرفداران آنها عقيده دارند كه آنها روح نسل آينده را با مثالهايشان نشان مي دهند.
گرد آوردن بهشت تنها يك شعار براي حريري ها نيست.مدل هاي بسيار عالي و دقيق پروژه ها و طرح هاي انها آتليه 2 طبقه شان را پر كرده است.
آنها مي گويند:ما پراگماتيسم هستيم(پيرو فلسفه عملي)؛ساختن را دوست داريم.
آپارتمان ها و استوديو هاي تجاري دراماتيك(نمايشي) واقع در منهتن و نوسازي و الحاقات خانه قرن بيست و يكم نمونه هايي از كارهاي آنهاست.
خانه قرن بيست و يكم،يك پروژه نظري است كه گيسو آنرا به عنوان يك زمينه آزمايشي براي خريداران خانه كه براي زندگي در قرن جديد آماده اند توضيح مي دهد.
آنها معتقدند:ما دوست داريم آينده را تجربه كنيم و به آن بينديشيم.سعي ما بر اين است كه تئوري و عمل را با هم يكجا جمع كنيم.
خانه آينده آنها براي هزاره آينده يكي از طرح هاي برنده جايزه آرشيتكتز دريم نمايشگاهي در مركز هنرهاي معاصر سين سيناتي اوهايو در سال 1993 بود.
«ما به طور ضمني آرزو و خيال را نشان داديم و همچنين كمال را.اگر هيچ در اختيار نداشته باشيد چه خواهيد كرد؟!»
آنها تاكيد مي كنند كه به يك چشم انداز كلي از فضاي زندگي براي هزاره آينده نياز داشتند.
قوه تخيل آنها ،خانه هاي پيشرفته غول پيكر امروزي را اهلي و رام مي كند.
حريري ها بوسيله بعضي المانها در خانه قرن بيست و يكم كاملا متمايز هستند.
ساكنان اين خانه چه كساني هستند؟!خانواده اي كه درگير تصورات قبلي در مورد ملت ها،قوانين جنسيتي و تبعيض و تسلط جنسيتي نيستند.
محل اقامت اين خانه چگونه فضايي است؟خيلي بزرگ نيست.اتاقها چند عملكردي هستند .و به جاي آن معماري فضاي داخلي به اندازه كمترين واحد ها كوچك شده است.پوسته پيش ساخته است و خانه را از نظر اقتصادي توجيه مي كند.
چيزي كه طراحي حريري ها را اين چنين شگفت آور مي كند،يك ديوار سيال(مايع)است كه در تمام طول سازه حركت ميكند.نمونه اي از برامدگي شفاف كه از پانلهاي ال سي دي ساخته شده است و ساكنان براي خواب كار و تفريح كه به طور عمودي در فرمي برج مانند منظم شده اند از نظر استعاره اي،سازه اي و تكنولوژيكي به اين ديوار ديجيتال متصل هستند.
در اين ميان ساكنان مي توانند با هم ارتباط برقرار كنند.خريد خود را انجام دهند. به كارهايشان برسند و يكديگر را سرگرم كنند.


گيسو مي گويد:كشف كن كه مردم چه ميخواهند؟آشپزي چگونه خواهد بود؟
اين خانه علاوه براينها يك مجراي شنا براي تناسب فيزيكي و همچنين دستگاه بازيافت هم دارد.
شبكه اي از راهروها به واحد هاي غير متمركز خانه متصل مي شود. و در نقشه و در طرح حريري ها ،سيمايي انتقادي مي سازد .زيرا در آنها ساكنان خانه لحظه اي از جهان مجازي جدا مي شوند.
گيسو مي گويد: اين فضا ها فضا هايي براي تفكر و تناسب فيزيكي و سلامتي روان هستند.اينجا مي توانيد با فضاي باز روبرو شويد.
غروب را تجربه كنيد!
گيسو و مژگان براي ديوار ديجيتالي امكانات بيشتري مي بينند.ميتواند يك جداكننده شيشه اي باشد ،يك پنجره يا يك ديوار داخل و خارج خانه.
قالب بناي جديد آنها شايد 5 يا 10 سال زمان لازم داشته باشد تا درك شود.متخصصان آنها را فريفتگان ايده هايشان ناميده اند!
تكنولوژي ال سي دي هنوز هم بسيار گران است و آنقدر ها كه آنها تصور مي كنند شفاف نيست. با ابن وجود آنها به تحقيق در مورد امكانات آن براي جهان قرن 21 ادامه مي دهند.
در خلال اين تكنولوژي ديجيتالي آنها اعتقاد دارند كه جهان به هم پيوسته تر خواهد شد،و البته باز تر و كم تمركز تر بر جنسيت يا طبقه اي خاص.
حريري ها در زندگي و كارشان دو فرهنگ متفاوت از شرق و غرب را به هم پيوند داده اند.جديد ترين كار آنها معماري سنتي شرق را بازتاب ميكند.
مژگان مي گويد:تضاد(كنتراست) مصالح،به كار گيري وسايل ساخت دست و صنايع دستي،هندسه و... چيزهايي است كه ما در ايران تجربه كرده ايم.
حريري ها در كارهايشان مصالح سنگين را ترجيح مي دهند مانند سنگ سخت ضخيم و ديوارهايي آجري كه راهاي قديمي را شكل داده اند.چيزي متفاوت با ساختمانهاي اسكلت چوبي كه از نظر مژگان سست و توخالي است.
آنها مي گويند:ما همواره با خودمان خاطرات زيادي حمل مي كنيم!
آنها اين خاطرات را به واقعيتي ظريف و احساس تبديل كرده اند كه در سال 1986 با يك پلكان با شكوه ـ كه قسمتي از آن صاف و قسمتي ديگر پيچ خورده است ـ براي خانه ساهو شروع شد.
نرده ها از ورقه استيل صيقلي ساخته شده كه در يك مارپيچ لگاريتمي مانند نوار موبيوس خم شده است.گيسو اضافه مي كند كه براي كاربردي بودن نرده ها استيل طوري است كه رد انگشت بچه ها را نشان نمي دهد!
براي ارتباط زمين بنا با محيط پيرامونش براي مثال حريري ها پنجره هايي طراحي كرده اند كه اثر افقي پوسته درختان غان جنگلهاي اطراف را منعكس كند.
كاملا قابل درك است كه حريري ها ،متولدين ايران ،بزيركي هرج و مرج و ناسازگاري را كه از سالي به سال ديگر بوجود مي آيند درك كنند.
گيسو مي گويد:اكنون كه ما در انقلاب صنعتي ديگري هستيم خانه ها بار ديگر مهم شده اند.به همين خاطر خانه هزاره آينده آنها گريزي است از طرحهاي ارسن،خانه باك مينستر فولر در سال 1940،خانه هاي فرانك لويد رايت،و بسياري از كانسپت هاي بنيادين از فرداهاي ديروز،از خانه هايي با سيماي بتني،گچي،آلومينيومي،تخته چند لا و شيشه.
خانه اي كه مي تواند با گرفتن لوله آب بر روي آن تميزش كرد يا خانه اي كه ميتوان در حاليكه در لوله اي پيچيده شده شده است به مكاني جديد حملش كرد!!
خانه اي كه زن گرفتار و پر مشغله با اشتياق از در جلويي آن و يا آشپزخانه وارد شود،به ساعت نگاه كند و با يك كليد سيگارش را روشن كند و به راديو گوش كند.
يك خطر بزرگ كه حريري ها از آن مي هراسند اين است كه مردم ممكن است ارتباطات مردمي خود را در جهان ديجيتال آينده از دست بدهند.
منتقدان مي گويند قبلا احتمالا تمركز زيادي روي صرفا ورودي اين خانه هاي تكنيكي وجود داشته است.حريري ها با يك پارادوكس(متناقض نما)مواجه شده اند.مردم در آن واحد ميخواهند هم با زندگي شهري مرتبط باشند و هم نه!
آنها مي دانند كه ساكنان فردا بايد درك كنند كه چيزي به نام روح انساني وجود دارد كه بايد تغذيه شود.
از سوي ديگر اگر اميلي ديكنسن(شاعر) مزاياي زيادي از تنهايي اش مي بيند ،شايد ترس آنها بي پايه و اساس باشد.

منبع:كتاب اگر اين خانه مي توانست صحبت كند
If this house could talk
اليزابت اسميت براون استين
Elizabeth Smith Brownstein
سایت:www.haririandhariri.com



موضوع مطلب :


درباره وبلاگ
نینا شاهرخی

آرشيو وبلاگ
RSS Feed
قالب وبلاگ
گالری عکس
دریافت همین آهنگ